روغن گلرنگ

روغن گلرنگ

در بیش از پنجاه سال گذشته، گیاه گلرنگ عمدتاً به‌منظور استخراج روغن خوراکی از دانه‌های آن کشت شده است. روغن گلرنگ بی‌رنگ، بی‌بو و از نظر ترکیب تغذیه‌ای بسیار نزدیک به روغن آفتابگردان است. این روغن در صنایع غذایی و آرایشی کاربرد گسترده‌ای دارد و برای تولید مارگارین، روغن پخت‌وپز، سس‌های سالاد و محصولات مراقبت از پوست استفاده می‌شود.

نام علمی (INCI) آن Carthamus tinctorius است.

انواع و ترکیبات

گلرنگ دو نوع اصلی دارد که روغن‌هایی با ترکیبات متفاوت تولید می‌کنند:

• نوع اولئیک بالا (تک‌غیراشباع): مناسب برای پخت‌وپز در دمای بالا، مشابه روغن زیتون.

• نوع لینولئیک بالا (چندغیراشباع): مناسب برای استفاده سرد مانند سالادها، که نباید حرارت ببیند.

روغن گلرنگ از نظر درصد چربی اشباع پایین‌تر از روغن زیتون بوده و گزینه‌ای سالم‌تر برای آشپزی محسوب می‌شود.

فواید روغن گلرنگ

۱. منبعی سالم از اسیدهای چرب مفید

روغن گلرنگ سرشار از اسیدهای چرب تک‌غیراشباع و چندغیراشباع است که برای عملکرد هورمون‌ها، سلامت مغز و جذب ویتامین‌های محلول در چربی (A، D، E و K) ضروری‌اند. این چربی‌ها موجب کاهش التهاب و بهبود سلامت قلب می‌گردند.

۲. بهبود کنترل قند خون

مطالعات علمی نشان داده‌اند که مصرف منظم روغن گلرنگ می‌تواند مقاومت بدن نسبت به انسولین را کاهش دهد و میزان قند خون را بهبود بخشد. در افراد مبتلا به دیابت نوع دوم، مصرف روزانه مقدار کمی از این روغن به تنظیم بهتر قند خون کمک می‌کند.

۳. کاهش کلسترول و محافظت از قلب

چربی‌های غیراشباع موجود در روغن گلرنگ موجب کاهش سطح کلسترول بد (LDL) می‌شوند و با تنظیم جریان خون و جلوگیری از لخته شدن، نقش مؤثری در حفظ سلامت قلب و عروق دارند.

۴. خواص ضدالتهابی

روغن گلرنگ به کاهش التهاب در بدن کمک می‌کند و می‌تواند در پیشگیری از بیماری‌هایی مانند دیابت، مشکلات قلبی و اختلالات متابولیک مؤثر باشد.

۵. مراقبت از پوست

استفاده موضعی از روغن گلرنگ باعث تغذیه، نرمی و رطوبت پوست خشک یا حساس می‌شود. وجود ویتامین E در این روغن به محافظت پوست در برابر رادیکال‌های آزاد و آثار مضر نور خورشید کمک می‌کند.

توصیه می‌شود پیش از مصرف روی پوست، تست حساسیت انجام شود: یک قطره از روغن را روی بازو بمالید و پس از ۲۴ ساعت در صورت بروز نکردن واکنش آلرژیک، استفاده را ادامه دهید.

۶. مناسب برای پخت و پز در دمای بالا

روغن گلرنگ با نوع اولئیک بالا دارای نقطه دود بالا است و برای سرخ‌کردن و پخت‌وپز ایده‌آل می‌باشد. طعم خنثی آن موجب حفظ مزه طبیعی مواد غذایی می‌شود. نوع لینولئیک بالا نباید گرم شود و بهتر است در سالاد یا غذاهای سرد استفاده گردد.

تأثیر بر وزن و تغذیه

با وجود آنکه هر قاشق غذاخوری روغن گلرنگ حدود ۱۲۰ کالری دارد، افزودن مقدار کمی از آن به غذا باعث افزایش احساس سیری، تعادل قند خون و کمک به مدیریت وزن می‌شود.

مصرف روزانه روغن در سنین بزرگسال طبق توصیه تغذیه‌ای برابر است با:

• زنان ۱۹ تا ۳۰ سال: حدود ۶ قاشق چای‌خوری

• مردان ۱۹ تا ۳۰ سال: حدود ۷ قاشق چای‌خوری

• زنان بالای ۳۰ سال: ۵ قاشق چای‌خوری

• مردان بالای ۳۰ سال: ۶ قاشق چای‌خوری

(مجموع چربی دریافتی از روغن، مغزها، دانه‌ها و سایر منابع نیز باید در این مقدار لحاظ شود.)

جدول ترکیبات اسیدهای چرب در هر ۱۰۰ گرم روغن گلرنگ